4 lutego 1505 roku zm. 5 października 1569 rokuPolski poeta i prozaik, polityk oraz działacz reformacyjny. Mikołaj Rej z Nagłowic urodził się w Żurawnie na Rusi Czerwonej, w rodzinie średniozamożnej szlachty.

Poeta nigdy nie odebrał całościowego wykształcenia, jednak fragmentaryczne, samodzielne studia wraz z wrodzoną zdolnością obserwacji pozwoliły mu stworzyć jeden z najważniejszych wzorców osobowych polskiej kultury – portret polskiego szlachcica.

Mikołaj Rej był żywo zainteresowany koncepcjami reformacji, zaowocowało to jego konwersją na luteranizm między rokiem 1541 a 1548, a następnie na kalwinizm (ewangelicyzm-reformowany), którego stał się aktywnym działaczem. Mikołaj Rej mimo że nie był teologiem w klasycznym tego słowa znaczeniu, prezentował ideały reformacji w swojej bogatej twórczości, zwracając przede wszystkim uwagę konieczność związku Kościoła z wiernymi przez ich aktywny udział w życiu wspólnoty oraz prezentując wiarę w istnienie silnego naturalnego porządku ustanowionego przez suwerennego Boga co wyraził w Zwierciadle z roku 1568 roku.

Jego działalność miała wpływ na wizerunek i charakter polskiego ewangelicyzmu-reformowanego w XVI wieku, który rozwijał się w odmiennie od bratnich Kościołów w Europie podkreślając przede wszystkim ogromną rolę wewnątrzkościelnego egalitaryzmu, zgodnego z republikańskimi ideami humanizmu.

Rej również jako prawdopodobnie pierwszy twórca zaczął używać języka polskiego jako podstawowego i samodzielnego języka literackiego, co doprowadziło do dynamicznego rozwoju polszczyzny w XVI wieku. Podobnie jak w poglądach religijnych, w pracach Reja zaznacza się wyraźna samodzielność względem wzorców zagranicznych, z których czerpie, jednak tylko w takim zakresie w jakim jest to zgodne z doświadczeniem zwykłego człowieka. Wyraźnie unika teoretyzowania, przedkładając nad nie wcielanie ideatów w praktyce, czego dowodem jest praca Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego z roku 1558.

Mikołaj Rej był również aktywnym działaczem politycznym, silnie zaangażowanym w sprawy państwa. W okresie silnych przemian politycznych i rodzącego się szlacheckiego republikanizmu Rej był jednym z twórców tzw. ruchu egzekucyjnego – stronnictwa średniej szlachty dążącego do reformy państwa polskiego rozwiniętą i silna Rzeczpospolitą.

Author:

By Maciej